Pure chocolade voor sporters: superfood of superonzin?

Pure chocolade

– Tekst: Sportdiëtist Vera Wisse –

Aan pure chocolade worden tegenwoordig wat magische krachten toegeschreven. Zou het niet mooi zijn als je je prestatie kon verbeteren, simpelweg door het eten van chocolade? Wie droomt er niet van! Het ligt uiteraard wel wat genuanceerder.

Cacao
Chocolade wordt gemaakt van cacao. Cacao wordt gewonnen uit cacaobonen: de pit van de vrucht van de cacaoboon. Oorspronkelijk groeiden de cacaobomen in Zuid-Amerika (met name Mexico) maar tegenwoordig ook in Zuid-Oost Azië en West-Afrika. Het oorspronkelijke product wat de Mexicanen van cacao maakten was een waterige drank met vanille en chilipepers die bijzonder bitter was en in geen enkel opzicht te vergelijken is met de chocolade of chocolademelk die wij nu kennen. Die bittere smaak was te wijten aan het cacao. Zonder toevoegingen is dit enorm bitter. Daarom zijn chocoladevarianten met een hoog cacao gehalte bitterder dan bijvoorbeeld melkchocolade.

Antioxidanten
Er zijn diverse onderzoeken gedaan naar de gezondheidseffecten van cacao. Cacao is namelijk rijk aan flavonoïden: een groep van antioxidanten en is specifiek rijk aan één van die flavonoïden, epicatechine. Antioxidanten zijn stoffen die andere stoffen, vrije radicalen, onschadelijk maken. Simpel gezegd: antioxidanten zijn de ‘good guys’ en vrije radicalen de ‘bad guys’. Vrije radicalen ontstaan de hele dag door in ons lichaam. Hoe meer ons lichaam wordt blootgesteld aan extreme of ongezonde situaties, hoe meer vrije radicalen er ontstaan. Denk aan roken en luchtvervuiling, maar ook tijdens de normale dagelijkse bezigheden en het sporten ontstaan vrije radicalen. Schrik niet: als je gezond eet, krijg je via de voeding genoeg antioxidanten binnen om de balans te herstellen. Denk vooral aan groentes en fruit. Deze zijn zeer rijk aan antioxidanten. Cacao bevat deze dus ook. Maar voor je nu je groentelade vult met repen chocolade: lees even verder.

Gezondheidseffecten van cacao
De groep van antioxidanten is enorm groot. Het is aannemelijk dat er nog veel meer antioxidanten zijn dan dat de wetenschap tot nu toe heeft weten te ontleden. De flavonoïden in cacao zijn natuurlijk maar een fractie van het geheel. Naar schatting zijn er duizenden stoffen met een antioxidantachtige werking. Niettemin verdient cacao bijzondere aandacht vanwege die specifieke stof, epicatechine. Er zijn onderzoeken dat deze stof een ontstekingsremmende werking heeft en de natuurlijke balans van cortisol (een ontstekingsremmend hormoon) kan herstellen. Daarnaast wordt cacao geassocieerd met een verbetering van de bloeddruk doordat het invloed heeft op het verwijden van de bloedvaten. Ook wordt de consumptie van cacao geassocieerd met een lager cholesterol gehalte.

Hoeveelheid
De onderzoeken naar de optimale dosis staan echter nog in de kinderschoenen. De gehaltes aan de flavonoïden en epicatechine verschillen per soort. Hoe dan ook, om een gezondheidseffect te kunnen verwachten zal een aanzienlijke hoeveelheid moeten worden geconsumeerd: 50-200 gram pure chocolade per dag is de meest reële schatting. Voor de meesten lijkt dat niet echt bezwaarlijk. Maar chocolade bevat natuurlijk niet alleen cacao, maar ook suikers en (verzadigd) vet. Daarmee dus ook calorieën. 200 gram chocolade met 90% cacao levert meer dan 1000 kcal. Misschien niet iets om dagelijks weg te eten. En uiteraard geldt: hoe lager het cacao gehalte, hoe meer je ervan nodig hebt voor een gezondheidseffect.

Cacao en sport
Vooralsnog zijn er geen wetenschappelijke bewijzen dat de consumptie van een x hoeveelheid cacao bijdraagt aan een betere sportprestatie. Hoewel er tijdens het sporten antioxidanten ontstaan zijn er duidelijke aanwijzingen dat het toedienen van antioxidanten in grote hoeveelheden (supplementen) er juist voor kan zorgen dat het lichaam niet de kans krijgt om zich aan te passen en te herstellen. Een paar repen pure chocolade als herstelmaaltijd is volgens de huidige stand van zaken van de wetenschap niet de meest geschikte optie. Wat niet wegneemt dat je met een gerust hart kan genieten van een stukje. Ga je er sneller van lopen? Nee, dat niet. Dus geniet er van, maar maak je verder niet te veel illusies.