Het zijn de gluten
– Tekst: Vera Wisse –
Gluten zijn hot. Of eigenlijk not. Het glutenvrije dieet is wellicht een van de meest besproken diëten van het laatste jaar. Sla een willekeurig tijdschrift op een willekeurige pagina open en de kans is groot dat er een semi- of een ervaringsdeskundige op het gebied van glutenvrij eten je toelacht. Maar waarom toch ineens al die aandacht? Zouden we echt allemaal langer, gezonder en gelukkiger leven zonder die gluten?
Wat zijn gluten?
Gluten zijn eiwitfracties die van nature in bepaalde graansoorten voorkomen. Tarwe, rogge, spelt (ja, spelt) en gerst zijn de meest voorkomende. Haver wordt er soms ook onder gerekend maar eigenlijk is dat niet correct. Haver bevat zelf geen gluten, maar omdat er relatief weinig ‘zuiver’ havermeel voorkomt, wordt haver vaak afgeraden voor mensen met een glutenintolerantie (coeliakie). Gluten zorgen er voor dat, wanneer er bijvoorbeeld brood wordt gebakken van een glutenbevattend meel, het tijdens het rijzen lucht vasthoudt. Tarwe bevat van alle granen het meeste gluten en is daarom ook heel geschikt om een mooi luchtig brood van te bakken.
Waarom glutenvrij?
Mensen met coeliakie moeten glutenvrij eten. Zij zijn overgevoelig voor die eiwitfractie en door het eten van glutenbevattende producten raakt de darmwand beschadigd. Een broodkruimeltje kan dan al hevige klachten veroorzaken (buikpijn, diarree) en de darmwand (opnieuw) beschadigen. Het is dus geen aanstellerij dat mensen met een glutenintolerantie hun eigen boterkuipje op tafel hebben staan; en ‘ach, het kan wel een keertje’ gaat voor hen echt niet op.
Hebben gezonde mensen baat bij een glutenvrije voeding?
Nee. Gluten zijn niet gevaarlijk, niet schadelijk en niet eng. En je valt er al helemaal niet van af wanneer je de gluten laat staan. Kanttekening is dat er wel aanwijzingen zijn dat er naast de gangbare, via bloed- en darmonderzoek aantoonbare coeliakie, er een mildere vorm bestaat die niet duidelijk zichtbaar is. Dus er zijn wel degelijk mensen zonder coeliakie die baat kunnen hebben bij een glutenbeperkt dieet. Helemaal onzin is het schrappen van glutenbevattende producten dus niet; wat wel onzin is, is de claim dat iedereen glutenvrij zou moeten eten omdat gluten schadelijk zijn. Iedereen die dit wel beweert, heeft veel maar dan ook veel te eenzijdig geshopt in de literatuur.
GlutenHype
Ook het glutenvrije dieet is een hype, gevoed door celebrities en topsporters die claimen zoveel slanker, gezonder en fitter te zijn geworden door hun glutenvrije dieet. De media speelt hierin een voedende rol. Tip: win deskundig advies in voordat je het tarwebrood uit je dagelijkse voeding verbant.
Vera Wisse werkt op elke donderdag in onze praktijk FysiotherapieZeeland. Dankzij haar versterking van het team, kan er aan cliënten die willen bewegen en afvallen een volledig afgestemde begeleiding worden aangeboden. Voor afspraken kunt u bellen naar FysiotherapieZeeland en Join2Train: 0118616161.
Vera is een praktijk gestart in 2007 in Vlissingen (toenmalig Achmea Health Center) en in de loop van de jaren is de praktijk gegroeid naar in totaal 6 spreekuurlocaties door heel Zeeland. Vera is allround diëtist en begeleidt cliënten in de praktijk bij uiteenlopende ziektebeelden. Ook verzorgt zij scholingen, presentaties en workshops en schrijft daarnaast columns en artikelen voor diverse websites.
Naast diëtist is Vera de specialist in Zeeland op het gebied van sportvoeding en als zodanig ook aangesloten bij het Olympisch Netwerk in Zeeland. Zij adviseert diverse sportbonden en sportverenigingen en begeleidt daarnaast individuele sporters (recreatief en topsporters) om hun voeding te optimaliseren. Zij heeft in 2011 de tweejarige, internationale pre-master Sports Nutrition via het IOC met goed gevolg afgesloten. Tevens heeft Vera recent de ISAK level 1 cursus afgerond waardoor zij gekwalificeerd is om op een juiste manier lichaamssamenstellingen te meten die betrouwbare resultaten opleveren.