Jumpers Knee

Patella tendinopatie

– Tekst: Erwin Adan –

Klacht
Een patella tendinopathie, ook wel jumpers knee genoemd, is een pathologie waarbij pijn en dysfunctie optreden in de pees die over de knieschijf loopt. De klacht komt het vaakst voor bij atleten die veel springen en van richting veranderen. Na ontstaan van klachten zullen niet alleen de sportactiviteiten belemmerd zijn, maar ook dagelijkse activiteiten als traplopen, door de knieën zakken, opstaan en lang achter elkaar zitten kunnen de pijnklachten provoceren.

Weefsel
Een patella tendinopathie manifesteert zich klinisch met een gelokaliseerde pijn ter hoogte van de aanhechting van de patellapees aan het bot en dan met name tijdens belastende activiteiten als springen en van richting veranderen. Bij het microscopisch bekijken van een aangedane pees valt op dat de collagene bundels niet meer parallel lopen, maar dat het weefsel dusdanig is veranderd dat een aantal vezels kriskras door elkaar lopen.

Ontstaan
Een tendinopathie ontstaat voornamelijk door overbelasting van het weefsel en kijkend naar een tendinopathie van de patellapees ontstaat dit met name na een snelle opbouw qua sprongvormen of bij het te snel hervatten van trainingen na een vakantieperiode(Gaida JE, et al., 2004). Sporten waarbij geen piekbelasting optreedt, zoals zwemmen of fietsen, en sporten met een repeterende lage peesbelasting, zoals hardlopen, zijn zelden de oorzaak van het ontstaan van een patella tendinopathie.

Factoren
Risicofactoren voor het ontstaan van een patella tendinopathie kunnen worden ingedeeld in intrinsieke en extrinsieke risicofactoren.

Als extrinsieke risicofactoren, factoren die buiten het eigen lichaam liggen, worden het vergroten van trainingsvolume en trainingsfrequentie beschreven(Visnes H, Bahr R., 2013). Andere factoren zoals ondergrond en schoeisel kunnen ook invloed uitoefenen.

Intrinsieke factoren die invloed hebben op het ontstaan van een tendinopathie zijn onder andere lengte, gewicht, beenlengte, spierlengte en spierkracht. Met name een verhoogde spanning van de quadriceps en hamstrings wordt vaak in verband gebracht met het ontstaan van een patella tendinopathie (Witvrouw E, et al., 2001).

Een andere belangrijke factor bij het ontstaan van een patella tendinopathie is de landingsstrategie. Het landen op een verkeerde manier vergroot de krachten op de patellapees waardoor deze vatbaarder wordt voor klachten (Edwards S et al., 2010).

Behandeling
Behandeling van een patella tendinopathie geschiedt met name actief. Volledige rust is bij deze klacht dan ook af te raden! De interventie is in eerste instantie gericht op het verminderen van pijn, waarna de belasting opgevoerd wordt om het spier- en peesweefsel te versterken. Het verminderen van de pijn wordt met name in gang gezet door het verminderen van de belasting op de pees. Hierbij is het nogmaals erg belangrijk geen volledige rust te nemen, aangezien volledige rust de belastbaarheid van de pees alleen maar zal verlagen (Kountouris A, Cook J., 2007). Het voorkomen van piekbelasting, verminderen van de trainingsfrequentie en verlagen van trainingsvolume zijn hiervoor de aangewezen aanpassingen. Naast deze aanpassingen zal gestart worden met specifieke oefeningen om het peesweefsel stapsgewijs te versterken en terugkeer naar volledig sporten mogelijk te maken (Purdam CR et al., 2004).

Fysiotherapeut en sportfysiotherapeut i.o. Erwin Adan is hardloper en werkzaam bij de praktijk FysiotherapieZeeland.

Bronnenlijst
– Brukner, Bahr, Blair, Cook, Crossley, McConnell, McCrory, Noakes, Khan. Clinical Sports Medicine 2012;33:700-707.
– Edwards S, Steele JR, McGhee DE, Beattie S, Purdam C, Cook JL. Landing strategiesof athletes with an asymptomatic patellar tendon abnormality. Med Sci Sports Exerc. 2010;42:2072-2080)
– Gaida JE, Cook JL, Bass SL, Austen S, Kiss ZS. Are unilateral and bilateral patellar tendinopathy distinguished by differences in anthropometry, body composition, or muscle strength in elite female basketball players? Br J Sports Med. 2004;38:581-585
– Kountouris A, Cook J. Rehabilitation of achilles and patellar tendinopathies. Best pract res clin Rheumatol. 2007;21:295-316
– Purdam CR, Jonsson P, Alfredson H, Lorentzon R, Cook JL, Khan KM. A pilot study of the eccentric decline squat in the management of painful chronic patellar tendinopathy. Br J Sports Med. 2004;38:395-397
– Rudavsky A, Cook J., Physiotherapy management of patellar tendinopathy (jumper’s knee). Journal of Physiotherapy 60 (2014);122-129
– Visnes H, Bahr R. Training volume and body composition as risk factors for developing jumper’s knee among young elite volleybal players. Scand J Med Sci Sports. 2013;23:607-613
– Witvrouw E, Bellemans J, Lysens R, Danneels L, Cambier D. Intrinsic risk factors for the development of patellar tendinitis in an athletic population. A two-year prospective study. AM J Sports Med. 2001;29:190-195