Presteren onder vermoeidheid

willen kunnen

Het meten van kunnen en willen

- Tekst: Anjolie Engels-Wisse -

Vermoeid aan een training beginnen hebben vele lopers vast al wel eens meegemaakt. De ervaren mate van vermoeidheid kan veroorzaakt zijn door eerder gelopen trainingen of andere verrichte fysieke arbeid. Daarnaast speelt de mentale vermoeidheid een rol. Wanneer een loper zich, voorafgaand aan een training, lang heeft moeten concentreren op een taak, zal dit een negatief effect hebben op het prestatievermogen.

Wie zich net fysiek ingespannen heeft, zal merken dat de coördinatie verminderd is en de energie “op’’ is. Er zal eerst hersteltijd nodig zijn voordat een volgende vergelijkebare prestatie geleverd kan worden. De ervaren mate van inspanning (EMI) wordt vaak gebruikt om in beeld weer te geven hoe zwaar de training was en vervolgens wordt er een inschatting gemaakt hoe lang de hersteltijd zal zijn om weer op gelijkwaardig niveau te kunnen presteren.

Een sporter kan zich echter ook mentaal vermoeid voelen. Uit onderzoek blijkt dat er een slechtere prestatie geleverd wordt als een loper mentaal vermoeid aan de start staat. Dit negatieve effect op het prestatievermogen komt doordat lopers die mentaal vermoeid zijn eerder opgeven. Het blijkt dat een loper die de langdurige inspanning niet meer kan volhouden nog wel een fysiologische reserve heeft, maar de wilskracht is te ver afgenomen. Een loper zou dus de inspanning nog wel langer kunnen volhouden, maar de loper wil dat niet meer.

Onderzoek laat zien dat lopers die mentaal vermoeid zijn, eerder kiezen voor de makkelijkere weg. Als er een beloning uitgeloofd wordt, en de loper krijgt de keuze een fysieke inspanning te leveren voor een hoog geldbedrag of geen inspanning voor een laag geldbedrag, blijken uitgeruste lopers te kiezen voor de te leveren inspanning en vermoeide lopers voor het lage geldbedrag. De lopers maken de afweging in hoeverre het behalen van de beloning de te leveren inspanning waard is. Bij het maken van die afweging, speelt mentale vermoeidheid een rol. Een vermoeide loper zal de taak als zwaarder inschatten en ervaren en eerder kiezen voor het makkelijkere alternatief.

Hier wordt gesuggereerd dat bij het leveren van een prestatie gericht op duurvermogen, niet zozeer het fysieke vermogen van de loper wordt gemeten, maar vooral de motivatie. Hoe groter de wilskracht, hoe langer de inspanning volgehouden kan worden. Motivatie speelt dus een belangrijke rol. Deze wordt vaak gevonden in het plezier die het lopen biedt, het genieten van buiten kunnen hardlopen en wanneer dit ook nog eens voor de loper op eigen niveau goede prestaties oplevert, zullen veel trainingen volbracht kunnen worden. Wanneer echter de eigenwaarde van de sporter afhangt van de prestaties, kan het hardlopen en het trainen een obsessie worden met het dreigende gevaar van overtraining, blessures of een burn-out op te lopen.

Wie een lange duurspanning gaat leveren, kan dus maar beter goed uitgerust, zowel fysiek als mentaal, aan de start staan. Wie mentaal uitgerust is, zal de duurinspanning als minder zwaar ervaren en de inspanning beter vol kunnen houden. Naast het meten van de sportprestatie, krijgt een loper ook zicht op hoe graag hij / zij de inspanning wil volbrengen.
EnjoyYourRun

Bron: Sportgericht 1/2018